Финските нуркачи за починатите Италијанци на Малдиви: „Имале можеби десет минути“

Мале – Тимот фински експерти за нуркање веруваат дека ја решиле мистеријата околу смртта на петте италијански нуркачи кои загинаа додека истражуваа длабокоморски пештери на Малдивите. Трагедијата, која се случи минатата недела на атолот Ваву и се смета за најлошата несреќа при нуркање во историјата на островската нација, ги одзеде животите на искусна група италијански истражувачи и нивниот водич.

Финскиот тим кој ги пронашол телата сугерира дека причината за трагедијата можеби била фатална грешка при излегување од пештерскиот комплекс.

Групата италијански нуркачи, составена од професорката по морска биологија Моника Монтефалконе, нејзината ќерка Џорџа Сомакал, младите истражувачи Федерико Гуалтиери и Муриел Оденино, и нивниот малдивски водич Џанлука Бенедети, минатиот четврток тргнале да истражуваат пештери во близина на атолот Ваву, но никогаш не се вратиле од тоа нуркање.

Телото на водичот Бенедети беше пронајдено истиот ден во близина на влезот во пештерата Тинвана Канду, додека телата на преостанатите четири нуркачи беа пронајдени дури во понеделник, во третата комора на пештерата на длабочина од околу 50 метри.

Илузијата за песочен ѕид
Фински професионални нуркачи, ангажирани од организацијата „Денот на Европа“ посветена на безбедноста во нуркањето, ги пронајдоа Италијанците во ќор-сокак во рамките на пештерскиот систем. „Немаше излез оттаму“, изјави Лаура Марони, извршна директорка на организацијата, за италијанската „Ла Република“.

Според неа, финските нуркачи утврдиле дека пештерата во близина на островот Алимата започнува со голема и светла пештера со песочно дно. Оттаму, коридор долг речиси 30 метри и широк три метри води до втора, поголема и кружна комора без природна светлина.

Помеѓу коридорот и втората комора има песочен нанос. Лесно е да се премине на патот до втората комора, но на враќање, овој нанос визуелно изгледа како ѕид што го крие вистинскиот излезен коридор. Лево од наносот е уште еден коридор, долг само неколку десетици метри, кој завршува во „ќор-сокак“. „Телата на нуркачите беа пронајдени во тој коридор, како да го помешале со вистинскиот пат назад“, објасни Марони.

Таа додаде дека на таа длабочина и со опремата што ја користеле, групата имала многу малку време. „Зборуваме за 10 минути, можеби и помалку. Доколку по грешка влегле во тој коридор, враќањето назад би било исклучително тешко, особено со ограничен доток на воздух. Сфаќањето дека сте на погрешен пат со малку преостанат воздух, можеби откако сте се движеле напред-назад, предизвикува паника. Потоа дишењето се забрзува, а дотокот на воздух се троши уште побрзо“, објасни таа.

Операцијата за извлекување на телата
Финскиот тим се состоел од тројца нуркачи: еден задолжен за извлекување на телото, друг за безбедносна поддршка и трет за документирање на локацијата. „Почнавме да забележуваме некои траги на дното, како да имало активност“, изјави за АФП по телефон еден од нуркачите, 54-годишниот Патрик Гронквист. Тоа ги одвело до телата во целосен мрак. „Телата беа расфрлани во простор од два до три метри. Три беа на дното, а едно тело беше на таванот на пештерата.“

Гронквист додаде дека мисијата не била технички тешка, но е многу тажна. „Никогаш нема да ја заборавам“, рече тој. Телата беа извлечени во вторник и среда, а тимот се врати во пештерата во четврток за да ја отстрани опремата што се користеше во операцијата. „Ваквите операции секогаш носат голема одговорност, емоционален товар и силна желба да се вратат телата на семејствата“, рече Марони.

Истрага и отворени прашања
Властите на Малдивите истражуваат како на групата ѝ било дозволено да нурка на длабочина од речиси 60 метри, додека максималната длабочина дозволена за туристички нуркања во земјата е 30 метри. Истражителите се надеваат дека снимките од GoPro камерите што ги носат некои нуркачи ќе им помогнат да фрлат светлина врз околностите на несреќата.

Тие исто така проверуваат дали нуркачите користеле фенерчиња и јаже за водење, таканаречената Аријадна нишка, која е неопходна за безбедно движење во подводните пештери. Една теорија е дека нуркачите биле повлечени во пукнатината од силна струја, таканаречениот ефект на Вентури.

Реакции од семејството и организаторите
Сопругот на починатата Моника Монтефалконе, Карло Сомакал, за италијанските медиуми изјави дека неговата сопруга била врвен нуркач со околу 5.000 нуркања и дека никогаш не би била неодговорна. „Моника никогаш не би го довела животот на нашата ќерка или на другите во опасност. Нешто мора да се случило таму долу“, рече тој.

Тој додаде дека водичот Бенедети бил исто така исклучително педантен. „Тој проверил сè: резервоарите, временските услови. Не бил будала. Мора да била судбина, тие ги презеле сите можни мерки на претпазливост.“

Италијанскиот туроператор „Албатрос Топ Бот“, кој го организирал патувањето, негираше дека знаел за планираното нуркање на длабочина што ги прекршува локалните прописи. Адвокатката Ориета Стела изјави за „Кориере дела Сера“ дека операторот „не знаел“ дека групата планирала да нурка подлабоко од 30 метри и „никогаш не би го дозволил тоа“.