ЕУ бара начин како да го задоволи Орбан

Лидерите на ЕУ и нивните помошници се во избезумени преговори со унгарскиот премиер Виктор Орбан за договор да му дадат повеќе пари од ЕУ во замена за тој да го укине ветото за помошта за Украина, велат официјални лица и дипломати за „Политико“.

Во меѓувреме, лидерот на Европската народна партија, Манфред Вебер, рече де лидерите на ЕУ треба да одобрат помош за Украина „ако е потребна без Унгарија“, предупредувајќи дека Орбан е „предавник“. Лидерот на социјалистите и демократите Ираче Гарсија изјави дека „ако сега му попуштиме на Орбан, тој ќе продолжи да нѐ уценува“.

Лидерите на ЕУ сакаат да одобрат две клучни мерки за поддршка за Киев: спас од 50 милијарди евра за украинската економија погодена од војна и отпочнување на преговори за пристапување во ЕУ. Орбан ги блокира и двете, во она што европратениците го опишаа како „уцена“.

Будимпешта ќе престане да става вето за новата финансиска помош за Украина, доколку Брисел ги деблокира сите средства што требаше да одат во Унгарија, но кои ЕУ ги замрзна поради загриженоста за корупција и владеење на правото, според политичкиот директор на Орбан.

Брисел попладнево се очекува да објави дека ќе ослободи околу 10 милијарди евра замрзнати средства на ЕУ за Унгарија. (Официјалните лица рекоа дека чекаат реформите во судството во вторник да бидат објавени во унгарскиот службен весник денес пред да го повлечат чкрапалото.)

Но, тоа не е ни приближно доволно за Унгарија, изјави за Блумберг Балаш Орбан, политичкиот директор (кој не е поврзан со Виктор). Тој рече дека Будимпешта ќе го укине своето вето само ако Брисел ја предаде сета готовина што ги замрзна, во износ од околу 30 милијарди евра.

ЕУ сака да одобри пакет од 50 милијарди евра за Украина, кој ќе обезбеди земјата да се финансира четири години. Но, Унгарија останува против тоа, и наместо тоа сака пократкорочни пакети – што ќе ѝ овозможи да извлече повеќе отстапки со закана дека ќе стави вето на идните рунди помош.

„Решение е можно“, изјави еден функционер за „Политико“. „Ќе мораме да му дадеме нешто [на премиерот Орбан]. Тоа боли, но тоа е начинот на кој се оди“, велат тие, додавајќи дека „ние сме на работ од ножот“ за евентуален договор. Висок дипломат беше посангвистичен, велејќи дека иако овонеделниот самит на европските лидери ќе биде „долг“, тој е „оптимист“ за договорот со Будимпешта.

Зад сцената, премиерот и неговите помошници исто така сигнализираат дека се отворени за договор, изјави друг функционер. Орбан „тврди дека мора да го заштити своето население од трошоците за живот, високите цени на енергијата и дека екстремната десница расте, што е уште порадикална од него“, рече првиот функционер.

Значи, „милијардите на ЕУ би можеле да помогнат за економски прашања“, рече тој, додавајќи дека Берлин и Париз „ја разбрале оваа порака“.

Балаш Орбан, исто така, рече дека Унгарија е за дополнително финансирање од ЕУ за заштита на границите и за да ги направи економиите поконкурентни – и двете програми кои би можеле да донесат дополнителни пари во Будимпешта.

Балаш Орбан рече дека отворањето на преговорите за пристап во ЕУ со Украина останува „црвена линија“ за Унгарија. Но, официјалните лица во Комисијата и главните градови на ЕУ се пооптимисти дека може да се постигне договор и за тоа, со уверување на Унгарија дека вистинските преговори за пристап со Украина ќе започнат само штом земјата „исполни строг пакет услови“, според трет висок функционер.

Земјите на ЕУ би можеле да додадат гаранции за реверзибилност на секое ветување за пристапување и дека пред да го примат Киев во клубот, Брисел ќе го процени влијанието врз области како што е земјоделската политика – чувствително прашање за многу земји-членки.

Со неговите предупредувања за цената на пристапот на Украина и неговото инсистирање Киев да остане светлосни години оддалечен од стабилните демократски институции, Орбан гласно го кажува она што многу лидери на ЕУ го шепотат зад затворени врати. „Но“, рече функционерот, „Орбан добро знае дека Украина еден ден ќе биде членка на ЕУ“, а неговиот тим е „свесен дека треба да најдеме решение“.

Лидерите на најголемите политички групи во Парламентот едногласно се противат на договорот на ЕУ со Орбан, објавувајќи многу силно формулирани предупредувања за врските на Орбан со рускиот претседател Владимир Путин.

Состанокот на Орбан со Путин „покажува дека тој го напуштил тимот на Европа и се приклучил на тимот на Русија. Неговите обиди оттогаш да ја мобилизира опозицијата во Европа и во САД против поголема финансиска поддршка [за Украина] е предавничка“, предупреди Вебер, шефот на ЕПП.

„Кој сè уште може да брои колку пати тројанскиот коњ на Путин ги удави санкциите на ЕУ против Русија и ја одложи финансиската поддршка за Украина?“, изјави Ираче  Гарсија, додавајќи дека е „неприфатливо што во обид да добие одобрение од Будимпешта, Европската комисија размислува да отклучи милијарди евра за Унгарија кои беа замрзнати поради загриженоста за владеење на правото и корупцијата“.

Уцената на Унгарецот „уште еднаш покажува дека треба да се ослободиме од правилото на едногласност во одлучувањето во ЕУ за надворешни работи, како што веќе долго време говореше групата С&Д“, додаде таа.

Зелените и либералната група Обнови ја Европа, исто така, објавија силно формулирани изјави против потегот на ЕУ да ги деблокира средствата за Орбан.