Екстремна еволуција: Кога животните „префрлаат во петта брзина“ за да преживеат

Климатските промени, губењето на живеалиштата и уништувањето влијаат врз дивиот свет. Но, некои животни успеале да се адаптираат.

Еволуцијата обично вклучува развој и промена на живите суштества во текот на долг временски период. Но, екстремните услови бараат екстремни мерки, па затоа животните реагирале со екстремни адаптации.

На пример, во Порторико, анолните гуштери што живеат во градовите се адаптирале на оваа специфична клима. За разлика од нивните шумски роднини, тие развиле подолги екстремитети со повеќе мрежести прсти за да им помогнат да се качуваат по згради и да трчаат по топли површини. Според Би-би-си, промената се случила за само неколку години.

Експертите забележуваат дека се повеќе и повеќе промени во однесувањето или генетските промени се случуваат во многу кратки временски рамки. Понекогаш за само неколку генерации. Феноменот стана толку распространет што научниците го нарекоа „модерна еволуција“.

„Некои животни во градовите се снаоѓаат добро“, вели за Би-би-си Ендру Сих, кој ја проучува еволуцијата на однесувањето на животните на Универзитетот во Калифорнија, Дејвис.

Една студија покажа дека животните што можат да се адаптираат на урбаните средини понекогаш имаат корист од поголема достапност на храна и помалку природни непријатели. Ова значи дека градовите, иако навидум негостољубиви за животните, всушност можат да доведат до процут на некои видови.

Истражувањето објавено во 2025 година покажа дека животните што живеат во урбани средини, каде што температурите се повисоки и загадувањето е поголемо, покажуваат „значително поголема“ отпорност на стресни услови од нивните диви колеги.

Првиот чекор во промената е промена во однесувањето. Кај некои животни, оваа способност може да доведе до подлабоки промени.

„Ако го прават тоа доволно добро, ќе преживеат“, вели Сих.

Добар пример се урбаните птици певици. Иако луѓето можеби не го забележуваат тоа, многу птици ги промениле своите песни за да се слушнат над бучавата од сообраќајот. Студиите покажаа дека птиците активно ја менуваат фреквенцијата, јачината и времето на нивните песни за да бидат погласни од бучавата.

Но, истакнуваат научниците, животните не само што се прилагодуваат на урбаните средини. Тие се менуваат и за да преживеат со луѓето. На пример, забележано е зголемување на бројот на слонови родени без заби, што е одговор на природата на високата стапка на ловокрадство и убивање на слонови со големи и импресивни заби. Слоновите без заби преживуваат и ги пренесуваат своите гени на новите генерации.

Слична промена е забележана и кај рибите. Години риболов на големи риби резултираше со помалку риби. Она што некогаш беше еволутивен недостаток, во однос на луѓето, станува еволутивна предност.

Сих истакнува дека животните што побрзо се адаптираат на живеење со луѓе би можеле да се појават како победници од климатските промени во наредните децении, бидејќи почнале да прават промени со текот на времето, објавува Би-би-си.