Бројот на ранети израелски војници расте со голема брзина, тоа е скриената цена на војната

РАМАТ ГАН, Израел – Игор Тудоран помина само 12 часа во Појасот Газа пред проектил да удри во неговиот тенк, оставајќи го со повреда која му го промени животот.

„Веќе во тенкот, од состојбата на ногата разбрав дека ќе ја изгубам. Но, прашањето беше колку од тоа ќе изгубам“, рече тој, седнат на креветот во болницата каде што се лекува откако беше ранет минатиот месец.

Тудоран (27), резервист кој доброволно се пријавил на должност по нападот на 7 октомври врз јужен Израел од страна на Хамас, кој ја предизвика војната, ја изгуби десната нога под колкот. Тој задржа позитивен став – но признава дека неговите надежи да стане електричар можеби повеќе не се можни.

Тудоран е дел од зголемениот број ранети израелски борци, уште еден значителен и длабоко трауматизиран сегмент од израелското општество чии борби се појавуваат како скриена цена на војната што ќе се чувствува акутно во годините што доаѓаат. Со оглед на големиот број ранети, застапниците се загрижени дека земјата не е подготвена да одговори на нивните потреби.

„Никогаш не сум видел ваков опсег и таков интензитет“, рече Едан Клејман, кој ја предводи непрофитната организација на ветераните со посебни потреби, која се залага за повеќе од 50.000 војници повредени во овој и претходните конфликти. „Ние мора да ги рехабилитираме овие луѓе“, рече тој.

Израелското Министерство за одбрана соопшти дека околу 3.000 припадници на безбедносните сили на земјата се ранети откако милитантите на Хамас упаднаа во јужен Израел на 7 октомври, убивајќи 1.200 луѓе, главно цивили, а зедоа 240 луѓе како заложници. Речиси 900 од нив се војници ранети откако Израел ја започна својата копнена офанзива кон крајот на октомври, во која војниците се вклучија во тешка борба со милитантите на Хамас. Повеќе од 160 војници се убиени од почетокот на копнената операција.

„Бројот само се додава“, рече Јагил Леви, кој предава цивилно-воени односи на Отворениот универзитет во Израел, за ранетите. „Може да има долгорочно влијание ако видиме голема стапка на лица со инвалидитет што Израел мора да ги рехабилитира, што може да предизвика економски прашања, како и социјални проблеми“.

Војната, исто така, им донесе невидено страдање на Палестинците во Газа, каде што повеќе од 21.000 се убиени, над 55.000 ранети и ампутациите станаа секојдневие. Поголемиот дел од населението на малата енклава е раселено.

Израелците сè уште во голема мера стојат зад целите на војната и таа главно се смета за егзистенцијална битка со цел да се врати чувството на безбедност изгубено во нападите на Хамас. Мејнстрим медиумите во земјата речиси не ги покриваат тешкотиите што ги преживеаја Палестинците, а нивната мака едвај се регистрира во израелскиот јавен дискурс.

Во земја со задолжителна воена служба за повеќето Евреи, судбината на војниците е чувствителна и емотивна тема.

Имињата на загинатите војници се објавуваат на врвот на часовните вести. Нивните погреби се преполни со странци кои доаѓаат да се солидаризираат. Нивните семејства добиваат дарежлива поддршка од армијата.

Но, историски, маките на ранетите, иако се пофалени како херои, се вратија на задното седиште на приказните за војниците убиени во битка. Откако ќе се повлечат фанфарите околу приказните за нивната служба и опстанок, ранетите се оставени да се борат со нова реалност која може да биде дезориентирачка, предизвикувачка и, за некои, осамена. Нивниот број немаше значајно влијание врз јавното расположение кон израелските војни на начин како што има зголемената смрт на војници.

Исклучително големиот број ранети во оваа војна, сепак, ќе биде видлив потсетник за конфликтот во годините што доаѓаат.

Премиерот Бенјамин Нетанјаху ја истакна нивната жртва за време на неодамнешната посета на ранетите војници во медицинскиот центар Шеба, најголемата израелска болница, која лекува и рехабилитира многу од повредените. „Вие сте вистински херои“, рече тој.

Џонатан Бен Хамоу (22), кој ја загуби левата нога под коленото откако ракетна граната го погоди булдожерот што го користеше за да им помогне да го расчисти патот за другите војници, веќе се радува на денот кога ќе може да користи државно финансираната протеза.

Бен Хамоу, кој најчесто користи инвалидска количка од инцидентот на почетокот на ноември, рече дека на крајот планира да ја оствари својата цел да посетува курс за воени команданти.

„Не се срамам од раната“, рече Бен Хаму, кој го сними моментот на ударот на РПГ, како и неговата евакуација во болница. „Бев ранет за земјата во војна во Газа. Јас сум горд“.

Но, Клајман, кој и самиот беше ранет во операција во Појасот Газа на почетокот на 1990-тите, рече дека мисли оти израелските власти не ја сфаќаат сериозноста на ситуацијата.

Клајман рече дека бројот на ранети најверојатно ќе се зголеми до 20.000 откако ќе се вклучат оние на кои им е дијагностицирано посттрауматско стресно нарушување.

Тој рече дека ако ранетите војници не ја добијат потребната ментална и физичка грижа, вклучително и овозможување на нивни домови или автомобили, тоа би можело да ја запре нивната рехабилитација и да го одложи или дури и да го спречи нивното повторно влегување во работната сила. (АП)