Барем во НАТО минуваме брзо и (по)мазно


Среде драмата околу одлуката на ЕУ за отворање на пристапните преговори со Северна Македонија, во земјава вчера стигнаа добри вести од Рим и од Лондон – дека во тамошните парламенти е ратификуван Протоколот за членство на нашата земја во НАТО.

Британскиот министер за надворешни работи Доминик Раб на Твитер објави фотографија со нашата амбасадорка во Лондон Александра Миовска, под која напиша дека се радува на приклучувањето на нашата земја во НАТО-семејството и на учеството на состанокот на лидерите на алијансата во Лондон, заради промоција на меѓународните мир и безбедност.

Велика Британија е една од ретките земји членки на НАТО во која главниот дел од процедурата за ратификација на протоколите оди преку владата, додека постапката во тамошниот парламент е главно формалност.

Вчера, само еден час пред да стигне веста од Лондон, министерката за одбрана Радмила Шекеринска објави дека во Италија е завршена постапката за ратификација на Протоколот за НАТО. Протоколот, кој прво помина во Долниот дом на парламентот, сега е ратификуван и во италијанскиот Сенат, каде што едно време се пролонгира постапката поради политичките превирања во земјата кои се решија со формирање на нова влада на Италија.

На 6 февруари годинава, во седиштето на НАТО во Брисел, Протоколот за Северна Македонија го потпишаа постојаните претставници на земјите членки и македонскиот шеф на дипломатијата Никола Димитров. Два дена подоцна, првата ратификација на Протоколот се случи во грчкиот парламент, со што, практично, стапија во сила Преспанскиот договор и уставните амандмани што ги донесе македонскиот парламент, согласно со оваа спогодба.

„Ако ЕУ не донесе одлука за почнување на преговори со Северна Македонија, тоа практично ќе значи дека не го почитува, па дури и дека го казнува Преспанскиот договор“, изјави вчера премиерот Зоран Заев за српската новинска агенција Танјуг, пред да замине за Брисел, каде што утре почнува самитот на лидерите на ЕУ.

Но, за разлика од неизвесноста во однос на почетокот на преговорите со ЕУ, Преспанскиот договор ѝ овозможи на земјава мошне мазен и брз процес на пристапување во Алијансата, по еднодеценискиот застој на тој пат. За само осум месеци, заклучно со вчерашниот ден, Протоколот го ратификуваа 24 од 29 земји членки. Внатрешните процедури за ратификација на Протоколот за Северна Македонија се почнати во Франција, Холандија, Исланд и САД и се очекува да завршат многу брзо, односно најдоцна во текот на следниот месец, односно пред самитот во Лондон.

За другите држави што пред нас пристапуваа како нови членки на НАТО-процедурите за ратификација на протоколите траеја по околу една и пол година. Сепак, неочекувано брзото темпо на ратификација на нашиот Протокол не е гаранција дека Северна Македонија токму на претстојниот самит и формално ќе стане 30. полноправна членка на најмоќниот воено-политички сојуз. Останува ненадејната „пречка“ во Шпанија, поради внатрешно-политичките превирања во земјата и предвремените избори на 10 ноември, така што дискутабилно е дали до самитот во декември ќе има време и политичка клима за конституирање на новиот парламентарен состав во Мадрид и за брза ратификација на Протоколот.

Ако официјалниот прием на нашата земја во НАТО не се случи до крајот на оваа година, како што беше планирано првично, тогаш извесно е дека тоа ќе се реализира во почетокот на следната година – како што се најавува, на првиот состанок на НАТО, сеедно во кој формат, веднаш по ратификацијата на Протоколот во шпанскиот парламент.

Од февруари годинава, Северна Македонија, де факто е членка на НАТО и на различни нивоа учествува на состаноци на Алијансата, но без право на глас, додека не се реализира официјалниот прием. На самитот во Лондон во декември, пак, како што се најавува, премиерот Заев ќе биде сместен на „стратегиска позиција“, односно на масата на НАТО му е определено место меѓу американскиот претседател Доналд Трамп и генералниот секретар на Алијансата, Јенс Столтенберг. (А.М.М.)