Кос: Црна Гора мора да ги реши проблемите со Хрватска ако сака да се приклучи кон ЕУ

Брисел – Билатералните прашања меѓу Црна Гора и Хрватска не се дел од процесот на преговори со Европската Унија, но мора да се решат, изјави комесарката за проширување Марта Кос. Таа објасни дека понатамошниот напредок на Црна Гора зависи од согласноста на сите 27 земји-членки.

Кос истакна дека Хрватска има свои интереси, но и дека е охрабрена од чекорите што ги презема Црна Гора кон решавање на отворените прашања. Тој верува дека потпишувањето на пристапниот договор до летото 2027 година е реална цел и дека Брисел го поддржува планот Црна Гора да стане 28-ма членка на ЕУ во 2028 година.

Разликата меѓу политиката и преговорите
Таа, исто така, коментираше за можноста хрватските барања да станат официјални услови на Брисел и објасни дека техничкиот дел од преговорите треба да се разликува од политичката поддршка на земјите-членки.

„Тука би го разграничила техничкиот процес од поддршката што секоја земја-кандидат мора да ја добие од сите 27 членки на Европската Унија. Она што го постигнавте во Црна Гора во последните три години навистина се случува еднаш во животот. Направивте огромен напредок и навистина сум горда на вас. Се надевам дека и вие во Црна Гора сте горди на себе“, рече Кос.

Таа нагласи дека продолжувањето на европскиот пат бара согласност од сите земји-членки. „Направивте речиси сè на тоа ниво, ни треба само малку повеќе. Но, ако сакаме да одиме понатаму во овој процес во Брисел, ни треба согласност од сите 27 земји-членки. Хрватска има свои интереси и отворено зборува за нив“, рече таа.

„Драго ми е што Црна Гора презеде одредени чекори во последните денови и што постои дијалог меѓу Хрватска и Црна Гора. Мислам дека сте на вистинскиот пат да ги решите и овие билатерални прашања. Тие не се дел од процесот на преговори, но поради сè што објаснив, тие мора да бидат решени“, додаде таа.

Еден чекор поблиску до членство
Кос се осврна и на одлуката на црногорското Собрание да прифати уставните измени поврзани со проверката на интегритетот на кандидатите за членови на владата.

„Собранието на Црна Гора ја донесе вашата земја еден чекор поблиску до целта, а тоа е полноправно членство во Европската Унија. Ова е одличен резултат што покажува дека и вашите претставници разбираат зошто сега е важно да се биде во финалето на еден од најважните натпревари во историјата на Црна Гора, во спортска смисла“, рече Кос.

Таа истакна дека усвојувањето на уставните измени ја доближува Црна Гора до затворање на Поглавјето 23, а потоа и до самиот крај на преговорите за пристапување.

За раководството на парламентот и воените злосторства
Кос одговори и на прашањето за претседателот на Собранието Андрија Мандиќ. Неговото разрешување не успеа во парламентот, а опозицијата го критикуваше за изразувањето сочувство до семејството на осудениот воен злосторник Ратко Младиќ. Кос рече дека само Собранието одлучува за раководството на Парламентот.

„Само Парламентот може да одлучува за своето раководство, никој друг. Навистина нема место во Европската Унија за величење на воените злосторници. Важно е, како што нагласивме претседателката Урсула фон дер Лајен и јас, помирувањето и почитта кон жртвите се вредности што многу ни значат во Европа“, рече Кос.

„Историјата во областа на поранешна Југославија е полна со отворени рани. Мислам дека е добро да се зборува за тоа, но не за да гледаме назад, туку напред. Важно е да се каже дали нешто не е во ред или дали некој не постапил добро. Тоа се наши вредности, а тие европски вредности се една од причините зошто Црна Гора сака да се приклучи на ЕУ.“

Самитот во Будва и видливоста на Црна Гора
Во пресрет на претстојниот самит на Берлинскиот процес во Будва, Кос оцени дека Црна Гора е во фокусот на европските лидери и дека неговите резултати се од зголемен интерес за земјите-членки. Тој верува дека самитот во Будва, по оној во Тиват, дополнително ќе ја зајакне меѓународната видливост на Црна Гора и нејзината европска перспектива.

„Европските лидери гледаат колку постигна Црна Гора и на Европа ѝ е јасно кој ќе биде нашиот следен член. Францускиот претседател Емануел Макрон беше на самитот во Тиват за прв пат во јуни, а денес доаѓа и германскиот канцелар. Верувам дека секој од нив е воодушевен кога ќе дојде тука“, рече Кос.

Таа додаде дека, заедно со регионалната соработка, една од клучните теми ќе биде начинот на кој ЕУ може да ѝ помогне на Црна Гора да ги заврши преговорите и да стане полноправна членка.