Трамп го слави историскиот договор за Гренланд, но САД го имаат поголемиот дел од тоа од 1951 година

Претседателот на САД, Доналд Трамп, го прогласи новиот безбедносен договор меѓу САД, Данска и Гренланд за „историска победа“. Договорот има за цел да го прошири военото присуство на САД на арктичкиот остров, но многу од правата со кои Трамп се фали за Вашингтон важат од 1951 година.

Трамп со месеци се закануваше дека ќе го преземе Гренланд и не ја исклучи употребата на сила, предизвикувајќи сериозна криза во рамките на НАТО. Сега тој тврди дека САД „секогаш ќе имаат целосна способност да сторат сè што е потребно“ за да ги одбранат Гренланд и САД.

Според американските претставници и информациите од Ројтерс, договорот треба да им гарантира на САД постојан пристап до Гренланд и правата на воени бази и прелети.

Земјите кои не се членки на НАТО нема да можат да воспостават бази на островот, а чувствителните инвестиции ќе бидат ограничени за противниците на САД. Договорот треба да остане на сила дури и ако Гренланд еден ден стане независен. Ова се важни вести, но повеќето од воените права на Америка не се нови.

Договорот потпишан од САД и Данска во 1951 година веќе му даде на Вашингтон широки права за изградба и користење воени објекти, прелети и движење на трупи и опрема. Не е временски ограничен, туку е поврзан со времетраењето на Северноатлантскиот договор. САД сè уште ја управуваат вселенската база Питуфик во северозападен Гренланд.

Не е јасно колку новиот договор дополнително ги проширува веќе многу големите американски овластувања во Гренланд. Целосниот текст не е објавен, па затоа сè уште не е познато дали Вашингтон ќе може да отвори нови бази без согласност на Данска и Гренланд.

Додека Трамп тврди дека САД добиле „трајна контрола“, Данска и Гренланд велат дека не го предале островот на никого. Гренланд останува дел од Кралството Данска, а неговите жители го задржуваат правото сами да одлучуваат за својата иднина.

Договорот сè уште треба да се потпише за време на сесијата на Генералното собрание на ООН, а потоа да помине низ данските и гренландските парламентарни процедури.